ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΟΥ COVID-19 ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ

Η πανδημία του COVID-19, έχει αναπόφευκτα οδηγήσει στην αξιοποίηση των προσωπικών δεδομένων για την αντιμετώπιση των εθνικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας συλλέγουν τα δεδομένα των πολιτών μέσα από εφαρμογές γεωεντοπισμού και παρακολούθησης για να  ελέγχουν την εξάπλωση του COVID-19. Ωστόσο, ενώ η χρήση τους για την παρακολούθηση της υγείας των πολιτών και τον ακριβή καθορισμό των ευπαθών ομάδων βρίσκει νομικό έρεισμα στην εξασφάλιση της δημόσιας υγείας και ασφάλειας,  στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου βρίσκονται πλέον οι επιπτώσεις, που μπορεί να έχει η αλόγιστη χρήση των νέων τεχνολογιών στην ιδιωτική τους ζωή.

Ακόμη και στην Ευρώπη, όπου η νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων είναι αυστηρότερη σε σύγκριση με άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ  και η Κίνα, λόγω της άμεσης ανάγκης αντιμετώπισης του ιού, η προστασία της ιδιωτικότητας των πολιτών κάμπτεται και τα δικαιώματα και οι ελευθερίες τους περιορίζονται με πρωτοφανείς τρόπους που θυμίζουν συνθήκες πολέμου.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γίνονται προσπάθειες συντονισμού για την έκδοση μίας ενιαίας εφαρμογής αντιμετώπισης του COVID-19 η οποία ιδανικά θα συνδέεται και με τον Παγκόσμιο Οργανισμό υγείας. Αντίθετα, σε χώρες όπως το Ισραήλ και η Νότια Κορέα παρατηρείται ότι η χρήση των προσωπικών δεδομένων για την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση του ιού αποτελεί τη βάση του στρατηγικού τους σχεδίου χωρίς να υπάρχει πρόβλεψη για την εξισορρόπηση των δικαιωμάτων των πολιτών.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οργανισμοί-υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνίας των πολιτών από όλο τον κόσμο  ζήτησαν από κοινού από τις κυβερνήσεις να τηρούν τους νόμους για τα ανθρώπινα δικαιώματα όταν χρησιμοποιούν τεχνολογίες επιτήρησης για την παρακολούθηση ατόμων και πληθυσμών για την καταπολέμηση της εξάπλωσης του νέου κορωνοϊού.

Πιο συγκεκριμένα, οι οργανισμοί αυτοί υποστηρίζουν ότι η αύξηση των κρατικών εξουσιών ψηφιακής παρακολούθησης, όπως η πρόσβαση σε δεδομένα τοποθεσίας κινητού τηλεφώνου, απειλεί το απόρρητο και την ελευθερία της έκφρασης, με τρόπους που θα μπορούσαν να παραβιάσουν τα δικαιώματα και να υποβαθμίσουν την εμπιστοσύνη στις δημόσιες αρχές – υπονομεύοντας την αποτελεσματικότητα οποιουδήποτε μέτρου. Αναγωρίζοντας ότι διανύουμε μία πρωτόγνωρη περίοδο κρίσης,  τονίζουν ότι το πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποσκοπεί στο να εξασφαλίζει ότι τα διαφορετικά δικαιώματα μπορούν να εξισορροπηθούν για να προστατεύσουν τα άτομα και τις ευρύτερες κοινωνίες. Τα κράτη δεν μπορούν απλώς να παραβλέψουν δικαιώματα όπως η ιδιωτική ζωή και η ελευθερία έκφρασης στο όνομα της αντιμετώπισης μιας κρίσης δημόσιας υγείας. Αντίθετα, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προάγει επίσης τη δημόσια υγεία. Τώρα περισσότερο από ποτέ, οι κυβερνήσεις πρέπει να διασφαλίσουν αυστηρά ότι τυχόν περιορισμοί σε αυτά τα δικαιώματα ευθυγραμμίζεται με τις καθιερωμένες διασφαλίσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η αισιόδοξη ωστόσο προοπτική, για την ισοστάθμιση τόσο των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της ιδιωτικότητας των πολιτών, όσο και της προάσπισης του αγαθού της υγείας και της ζωής όλων μας, θα πρέπει να θεωρηθεί η εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας.

Όπως τόνισε και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων «οι κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων δεν εμποδίζουν τα μέτρα που λαμβάνονται για την καταπολέμηση της πανδημίας των κορονοϊών»,  «οι εθνικές νομοθεσίες που εφαρμόζουν την οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών προβλέπουν την αρχή ότι τα δεδομένα θέσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο από τον φορέα εκμετάλλευσης όταν καθίστανται ανώνυμα ή με τη συγκατάθεση των ατόμων. Οι δημόσιες αρχές πρέπει πρώτα να επιδιώξουν την επεξεργασία των δεδομένων θέσης σε ανωνυμοποιημένη μορφή». Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η ανωνυμοποίηση, το EΣΠΔ θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν νομοθετικά μέτρα που επιδιώκουν την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια ασφάλεια, ώστε να επιτρέπεται η επεξεργασία δεδομένων ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Τα δε μέτρα που προτείνουν οι οργανισμοί δεν έρχονται σε απόλυτη αντίθεση με αυτές τις παραδοχές.

Συγκεκριμένα, προτείνεται τα μέτρα επιτήρησης που υιοθετούνται για την αντιμετώπιση της πανδημίας να τηρούν την αρχή της λογοδοσίας και διασφαλίσεις κατά της κατάχρησης χωρίς υπέρβαση του χρόνου τήρησης και χρήση των δεδομένων  μόνο για τους σκοπούς καταπολέμησης της πανδημίας. Επιπλέον, οποιαδήποτε ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ κυβέρνησης και άλλων οντοτήτων πρέπει να γίνεται με βάση τους ισχύοντες νόμους. Τέλος, σε συμφωνία με τις προτάσεις της ΕΕ, η συμμετοχή εμπειρογνωμόνων και ειδικών στον τομέα της δημόσιας υγειας θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν  πριν από την εφαρμογή των τεχνολογιών επιτήρησης και ήδη από το σχεδιασμό τους.

Στον παρακάτω πίνακα εμφανίζονται τα μέτρα που έχουν λάβει οι χώρες σε επίπεδο επιτήρησης μέσω της χρήσης της τεχνολογίας.

ΤΟΠΟΣ


ΜΕΤΡΑ


ΑΥΣΤΡΙΑ Ο πάροχος τηλεπικοινωνιών Α1 μεταδίδει – ανωνυμοποιημένα- τα δεδομένα θέσης των χρηστών κινητών τηλεφώνων στην αυστριακή κυβέρνηση

Eφαρμογή κινητής τηλεφωνίας, από τον  Αυστριακό Ερυθρό Σταυρό (Österreichisches Rotes Kreuz) η οποία επιτρέπει στους χρήστες να παρακολουθούν ο ένας τον άλλον μετά από μια “ψηφιακή χειραψία”. Εάν ένας χρήστης εφαρμογής επιβεβαιωθεί ότι έχει μολυνθεί από τον ιό Corona, οι άλλοι χρήστες της εφαρμογής ενημερώνονται μέσω της εφαρμογής.


ΑΦΡΙΚΗ Εφαρμογή εντοπισμού επαφών για τις δημόσιες συγκοινωνίες για την παροχή κρίσιμων δεδομένων επαφών που θα βοηθήσουν στην ανίχνευση των κινήσεων επιβεβαιωμένων ή ύποπτων περιπτώσεων.


ΒΕΛΓΙΟ Στο Βέλγιο, οι φορείς εκμετάλλευσης δικτύων παρείχαν συγκεντρωτικά δεδομένα δικτύου κινητής τηλεφωνίας στις αρχές.


ΒΡΑΖΙΛΙΑ Η εταιρεία InLoco αναπτύσσει την τεχνολογία γεωγραφικού εντοπισμού. Η πόλη παρακολουθεί τουλάχιστον 700.000 smartphones για να εντοπίσει αν ακολουθούνται – οι κανόνες εγκλεισμού.


ΓΕΡΜΑΝΙΑ Γερμανική εταιρεία Τηλεπικοινωνίας μεταβιβάζει ανωνυμοποιημένα δεδομένα θέσης χρηστών κινητών τηλεφώνων στο ινστιτούτο δημόσιας υγείας (“Institut Robert Koch”).

Μια προτεινόμενη εφαρμογή, που ονομάζεται “geoHealthApp”, έχει ως στόχο να παρακολουθεί τις κινήσεις των χρηστών και να επιτρέπει σε πολίτες που έχουν προσβληθεί από τον ιό να γνωστοποιούν τις μετακινήσεις τους σε ανωνυμοποιημένη μορφή.


ΕΛΛΑΔΑ Οι πολίτες μπορούν να στείλουν προσωπικά δεδομένα (όνομα, επώνυμο, διεύθυνση κατοικίας, λόγος εξόδου, διεύθυνση εργασίας όταν η εργασία είναι ο λόγος εξόδου και αριθμός τηλεφώνου) μέσω SMS στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.


ΙΝΔΙΑ Εφαρμογή που ονομάζεται ‘Quarantine Watch’ για τα άτομα που ζητήθηκε να εγκατασταθούν σε καραντίνα προκειμένου να ανεβάζουν selfie κάθε μία ώρα.


ΙΡΛΑΝΔΙΑ Εφαρμογή ανίχνευσης που θα κυκλοφορήσει από την  Health Service Executive.


ΙΣΡΑΗΛ Η ισραηλινή μυστική υπηρεσία Shin Bet εξουσιοδοτείται να συλλέγει δεδομένα κινητής τηλεφωνίας προκειμένου να εντοπίσει πρόσωπα που έρχονται σε επαφή με φορείς του ιού. Μια ισραηλινή εταιρεία ασφαλείας γνωστή για το λογισμικό κατασκοπείας της έχει αναπτύξει ένα εργαλείο παρακολούθησης για το σκοπό αυτό. Την πρώτη μέρα μαζικής παρακολούθησης, περίπου 400 άτομα στάλθηκαν σε καραντίνα.

Η εφαρμογή “Hamagen” παρακολουθεί τη θέση του χρήστη και τη συγκρίνει με τις γνωστές κινήσεις των άλλων που διαγνώστηκαν με τον ιό corona, για να ελέγξουν ότι οι χρήστες ήταν κοντά σε ένα φορέα εντός των προηγούμενων 14 ημερών.


ΚΙΝΑ Έχει εισαγάγει ένα HEALTH CODE SYSTEM όπου οι χρήστες έχουν μια κατάταξη χρώματος που θα καθορίζει αν θα πρέπει να βρίσκονται σε καραντίνα ή όχι και δυνητικά περιορίζει την ικανότητά τους να έχουν πρόσβαση σε δημόσιους χώρους. Λίγα είναι γνωστά για το πώς χρησιμοποιούνται τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών για τη δημιουργία αυτής της ταξινόμησης.


ΝΟΡΒΗΓΙΑ Eφάρμοσε ένα σύστημα ειδοποίησης και πληροφοριών βάσει τοποθεσίας.

Το Νορβηγικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας πρόκειται να κυκολφορήσει μια εφαρμογή για την παρακολούθηση  των πολιτών και την  ενημέρωση τους για επαφή με φορέα του ιού.


ΠΟΛΩΝΙΑ Ως εναλλακτική μέθοδος για την παρακολούθηση των ατόμων υπό την καραντίνα εγκρίθηκαν από το πολωνικό Υπουργείο Ψηφιακών Υποθέσεων που ανέπτυξε μια κινητή εφαρμογή “Home Quarantine” (Aplikacja Kwarantanna domowa). Η εφαρμογή για κινητά επιτρέπει την επιβεβαίωση της θέσης ενός ατόμου που καλύπτεται από τους περιορισμούς καραντίνας και τη διεξαγωγή εκτίμησης της υγείας του.


ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ Η εφαρμογή “TraceTogether” προορίζεται για τον εντοπισμό επαφών μέσω Bluetooth για να διευκολύνει την ανίχνευση οποιωνδήποτε επαφών ενός φορέα του ιού. Τα δεδομένα κρυπτογραφούνται και η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης ισχυρίζεται ότι όλα τα δεδομένα θα διαγραφούν μετά το τέλος της επιδημίας Corona.


ΝΟΤΙΑ ΚΟΡΕΑ Τα τηλέφωνα πολιτών παρακολουθούνται από κυβερνητικές αρχές, μαζί με αρχεία πιστωτικών καρτών και προσωπικές συνεντεύξεις με προσβληθέντα από τον ιό άτομα. Τα ληφθέντα δεδομένα χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία ενός δημόσιου διαθέσιμου χάρτη αναδρομής για να επιτρέπουν σε άλλους πολίτες να ελέγχουν εάν ενδέχεται να έχουν έρθει σε επαφή με φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ειδοποιήσεων π.χ. αν κάποιος στην περιοχή του έχει προσβληθεί από τον ιό.


ΙΤΑΛΙΑ Εφαρμογή “alertLOM” για να παρακολουθήσει την πρόοδο του ιού, ζητώντας από τους πολίτες να συμπληρώσουν, σε εθελοντική και ανώνυμη βάση, ένα ειδικό ερωτηματολόγιο  Covid-19.


ΙΣΠΑΝΙΑ Η εφαρμογή “CoronaMadrid” έχει ως στόχο να επιτρέπει με τη συγκατάθεση των χρηστών, να εξετάζει τα συμπτώματα COVID-19 (έλλειψη αίσθησης οξυγόνου, πυρετός έως 37,5 βαθμούς, ξηρός βήχας, επισκέψεις σε περιοχές κινδύνου τις τελευταίες 14 ημέρες, επαφή με ασθενείς θετικούς σε COVID-19, βλέννα, μυϊκό πόνο και γενική αδιαθεσία).


Next step app. Συναντήσεις με άλλους χρήστες αποθηκεύονται τοπικά smartphone. Κάθε εφαρμογή διαθέτει το δικό της δυναμικό αναγνωριστικό που παράγεται τυχαία μέσω του «HMAC (SHA256)» και αλλάζει κάθε 60 δευτερόλεπτα. Δεν υπάρχει παρακολούθηση τοποθεσίας. Δεν υπάρχουν αναλύσεις ή διαφημίσεις. Ανοικτή αρχιτεκτονική, Open source (STAR ​​API), Διαλειτουργικότητα. Η εφαρμογή ενημερώνει όλες τις συναντήσεις ανώνυμα για ένα κρούσμα και παρέχει πληροφορίες για το πώς να προχωρήσει ο χρήστης.


ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ Μια ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης προετοιμάζει μια εφαρμογή για κινητά για να εντοπίζει πιθανές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των χρηστών για να ενημερώνει τους χρήστες σχετικά με πιθανή έκθεση. Δεν υπάρχουν μέχρι τώρα τεχνικές λεπτομέρειες.


ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ Η Alexa του Amazon και η Siri της Apple μπορούν τώρα να βοηθήσουν τους χρήστες με τη διάγνωση του COVID-19 ζητώντας τα συμπτώματά τους, το ιστορικό ταξιδιών και την πιθανή έκθεση


ΤΑΪΒΑΝ

 

 

Σύστημα ηλεκτρονικού φράκτη με κινητό τηλέφωνο, το οποίο προειδοποιεί αστυνομικούς  εάν αυτοί που βρίσκονται σε καραντίνα απομακρυνθούν από τη διεύθυνση κατοικίας τους ή απενεργοποιήσουν το τηλέφωνό τους.


Από όσα εκθέσαμε παραπάνω, συνάγεται ότι οι κυβερνήσεις και οι ιδιωτικοί οργανισμοί συγκεντρώνουν ταχέως πληροφορίες σχετικά με τους πολίτες στο όνομα της έκτακτης ανάγκης για την προστασία της  δημόσιας υγείας.

Ωστόσο, όσο κατανοητή και αν είναι η επιθυμία να συνεισφέρουν οι κυβερνήσεις  στην καταπολέμηση της τρέχουσας κρίσης, η νομοθεσία προστασίας των προσωπικών δεδομένων θα πρέπει να παραμείνει κεντρικό ζήτημα των ενεργειών και στρατηγικών τους, με τρόπο που σίγουρα δεν θα υποβαθμίζει τη  σπουδαιότητα της πανδημίας. Υπάρχουν άλλωστε βασικές αρχές που μπορούν να ακολουθηθούν από όλους τους φορείς παγκοσμίως για να αποφευχθεί η σύγκρουση των δικαιωμάτων.

Από τις εκτιμήσεις αντικτύπου, έως τους περιορισμούς σκοπού και τις πολιτικές διατήρησης, θα είναι ενδιαφέρον να δούμε πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη στα μέτρα καταστολής του COVID-19.

Αναντίρρητα,  δικαίως, ενόψει των συνθηκών και οι ίδιοι οι πολίτες είναι πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν και να κοινοποιήσουν τα δεδομένα τους για την προστασία των  υπέρτατων αγαθών της ζωής και της υγείας, αλλά επικρατεί ο φόβος του αν θα είναι δυνατόν να επιστρέψουμε στους πιο περιοριστικούς όρους που επιβάλλει η νομοθεσία προστασίας προσωπικών δεδομένων όταν λήξει η πανδημία. Μήπως τελικά καταλήξουμε στην υιοθέτηση της μαζικής  παρακολούθησης  και όταν επιστρέψουμε στην κανονικότητα; Είναι ζωτικής σημασίας οι κυβερνήσεις να εξακολουθήσουν να επιδιώκουν την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ της δημόσιας υγείας και της ιδιωτικής ζωής, και μετά την αντιμετώπιση του ιού έτσι ώστε αυτή η έκτακτη συνθήκη να μην αποτελέσει το ξεκίνημα μίας ανεξέλεγκτης  εισβολής στην ιδιωτικότητα των πολιτών.

 

 

 

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Top